Lặng thầm gieo chữ nơi vùng cao
05/11/2026 - 11:41

BTĐKT - Gần 27 năm gắn bó với Trường THCS Cúc Phương (xã Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình), cô giáo Bùi Thị Hương đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc Mường. Từ những giờ dạy Ngữ văn, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đến các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, cô luôn tìm cách khơi dậy niềm say mê học tập, giúp học trò vượt qua những hạn chế về điều kiện, tự tin phát huy năng lực và nuôi dưỡng ước mơ.

Cô giáo Bùi Thị Hương

Năm 1999, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Văn - Sử, Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, cô Bùi Thị Hương nhận công tác tại Trường THCS Cúc Phương. Khi ấy, cô giáo trẻ chưa thể hình dung mình sẽ dành gần trọn hành trình nghề nghiệp tại ngôi trường miền núi này.

Cúc Phương là địa bàn có đông đồng bào dân tộc Mường sinh sống. Cuộc sống của nhiều gia đình còn khó khăn, chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Điều kiện kinh tế hạn chế khiến việc học của con em ít nhiều bị ảnh hưởng; không ít học sinh chưa có đầy đủ điều kiện để đầu tư cho học tập, phát triển năng lực bản thân.

Đến với vùng đất này, cô Hương không chỉ đối diện với những thử thách của một giáo viên trẻ mới vào nghề mà còn tìm thấy ở học trò những nét tương đồng với chính tuổi thơ mình. Sinh ra trong gia đình có năm anh chị em, bố là thương binh, mẹ bị khuyết tật vận động, cô từng lớn lên trong hoàn cảnh kinh tế nhiều thiếu thốn. Để các con được đến trường, bố mẹ cô phải tần tảo làm nông, chắt chiu từng khoản thu nhập.

Chính những năm tháng ấy giúp cô thấu hiểu giá trị của việc học và những nỗ lực mà mỗi gia đình phải bỏ ra để con em có cơ hội tiếp cận tri thức. Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, cô luôn quan tâm đến hoàn cảnh, khả năng tiếp thu và tâm tư của từng học sinh. Với cô, nhiệm vụ của người giáo viên không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn phải khơi dậy động lực, giúp các em nhận ra giá trị của bản thân và có thêm niềm tin vào con đường học tập.

Trong gần 27 năm công tác, cô Bùi Thị Hương đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ giáo viên giảng dạy, Tổng phụ trách Đội đến tổ trưởng tổ Khoa học xã hội. Dù ở vị trí nào, cô cũng dành nhiều tâm sức cho công tác chuyên môn, đặc biệt là bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ văn và ôn thi tuyển sinh vào lớp 10.

Với đặc thù học sinh miền núi, việc bồi dưỡng không đơn thuần là trang bị kiến thức nâng cao mà còn đòi hỏi giáo viên phải tìm được phương pháp phù hợp để phát huy năng lực của từng em. Trong các giờ học, cô Hương chú trọng rèn luyện khả năng quan sát, tư duy, cảm thụ và diễn đạt; khuyến khích học sinh liên hệ kiến thức với những câu chuyện, sự việc trong đời sống. Thay vì áp đặt cách hiểu, cách cảm nhận, cô tạo điều kiện để các em mạnh dạn trình bày suy nghĩ, hình thành quan điểm riêng và phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ.

Cùng với đổi mới phương pháp giảng dạy, cô chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác thư viện điện tử, kho bài giảng số và các phần mềm hỗ trợ dạy học. Việc bổ sung nguồn học liệu và đa dạng hóa hình thức truyền đạt giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức, đồng thời tạo sự hứng thú trong mỗi tiết học.

Những nỗ lực ấy được ghi nhận qua kết quả học tập của nhiều thế hệ học sinh. Các học sinh do cô bồi dưỡng đã đạt giải Nhì, giải Ba trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện, giải Khuyến khích môn Ngữ văn cấp tỉnh. Bên cạnh công tác giảng dạy, cô còn nghiên cứu, xây dựng các sáng kiến kinh nghiệm phục vụ việc bồi dưỡng học sinh giỏi và ôn thi vào lớp 10, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.

Không chỉ tâm huyết với những giờ lên lớp, cô Hương còn dành nhiều năm tham gia tổ chức các hoạt động giáo dục, xây dựng môi trường học tập lành mạnh và bổ ích cho học sinh. Từ năm học 2003 - 2004 đến tháng 3/2019, cô đảm nhiệm vai trò Tổng phụ trách Đội. Đây là khoảng thời gian cô có nhiều đóng góp trong việc tổ chức hoạt động tập thể, tạo sân chơi để học sinh giao lưu, rèn luyện kỹ năng và phát huy sở trường.

Đặc biệt, cô chú trọng đưa trò chơi dân gian, hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm văn hóa vào trường học. Với đặc thù địa phương có đông đồng bào Mường sinh sống, cô quan tâm tổ chức các hoạt động giúp học sinh tìm hiểu, gìn giữ và giới thiệu những nét đẹp trong văn hóa dân tộc mình. Qua đó, các em không chỉ có thêm kiến thức về truyền thống quê hương mà còn được bồi đắp niềm tự hào về bản sắc văn hóa cộng đồng.

Từ năm học 2019 - 2020 đến tháng 8/2026, trên cương vị tổ trưởng tổ Khoa học xã hội, cô tiếp tục phát huy kinh nghiệm trong công tác quản lý, điều hành hoạt động chuyên môn. Ngoài nhiệm vụ giảng dạy, cô tích cực trao đổi phương pháp, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp, phối hợp triển khai các nhiệm vụ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường.

Với những nỗ lực trong công tác, cô được Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, UBND tỉnh Ninh Bình tặng Bằng khen. Cô cũng nhiều năm đạt danh hiệu Lao động tiên tiến và nhận giấy khen của địa phương.

Gần ba thập kỷ gắn bó với Trường THCS Cúc Phương, cô Hương đã chứng kiến những đổi thay của ngôi trường và các thế hệ học trò. Từ điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, nhà trường từng bước được đầu tư, cải thiện môi trường dạy và học. Học sinh ngày nay có thêm điều kiện tiếp cận tri thức, công nghệ và những phương pháp học tập mới. Những chuyển biến ấy cũng đặt ra yêu cầu người giáo viên phải liên tục cập nhật kiến thức, đổi mới cách dạy và thích ứng với sự phát triển của giáo dục.

Theo cô Hương, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm công tác là điều quý giá, nhưng không thể thay thế tinh thần tự học và sự chủ động đổi mới. Mỗi giáo viên cần không ngừng hoàn thiện chuyên môn, làm chủ công nghệ và tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng của học sinh.

"Nếu cho tôi chọn lại một lần nữa, tôi vẫn sẽ chọn nghề giáo", cô Hương chia sẻ. Lời khẳng định giản dị ấy cũng chính là sự tiếp nối của lựa chọn mà cô đã kiên trì theo đuổi từ năm 1999 đến nay. Từ một cô gái lớn lên trong gia đình còn nhiều khó khăn, từng được cha mẹ chắt chiu để thực hiện ước mơ học tập, cô đã dành gần 27 năm đứng trên bục giảng, đồng hành và nâng đỡ những thế hệ học trò vùng cao. Hành trình ấy được bồi đắp qua từng bài giảng, từng nỗ lực đổi mới và trên hết là sự tận tâm dành cho những đứa trẻ nơi vùng cao.

Minh Phương