BTĐKT- Chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi mỗi người dân có đủ kiến thức, kỹ năng để tiếp cận và sử dụng các nền tảng, dịch vụ số trong cuộc sống hằng ngày. Với tinh thần đó, tỉnh Ninh Bình đang tích cực triển khai các hoạt động phổ cập kỹ năng số đến cộng đồng dân cư, đưa công nghệ đến gần hơn với từng hộ gia đình. Thông qua những hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn và thực hành trực tiếp tại cơ sở, phong trào “Bình dân học vụ số” từng bước lan tỏa, góp phần hình thành công dân số, xây dựng xã hội số toàn dân.

Đưa kiến thức số đến gần hơn với người dân

Trong tiến trình chuyển đổi số, bên cạnh việc phát triển hạ tầng và các nền tảng công nghệ, phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho người dân được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Bởi lẽ, công nghệ chỉ thực sự trở thành công cụ hữu ích khi người dân biết cách sử dụng, khai thác những tiện ích mà môi trường số mang lại, từ giải quyết thủ tục hành chính, thanh toán, mua sắm đến học tập, chăm sóc sức khỏe và phát triển sản xuất.

Tại Ninh Bình, hoạt động phổ cập kỹ năng số đang được triển khai theo hướng thiết thực, gần gũi, chú trọng đưa kiến thức đến tận địa bàn dân cư. Trung tâm Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức nhiều hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng nền tảng, dịch vụ số và lớp học số cho người dân.

Người dân xã Hải Hưng tham dự hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số

Điểm đáng chú ý trong cách thức triển khai là nội dung tuyên truyền không dừng lại ở việc giới thiệu chủ trương, lợi ích của chuyển đổi số mà tập trung vào những kỹ năng cụ thể, gắn với nhu cầu thực tế của từng cá nhân, gia đình. Người dân được hướng dẫn cách tìm kiếm, tra cứu thông tin trên Internet; cài đặt, sử dụng các nền tảng, ứng dụng số; tiếp cận các sàn thương mại điện tử và khai thác những tiện ích phục vụ công việc, sinh hoạt.

Tại phường Liêm Tuyền, ngày 2/11/2026, Trung tâm Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tổ chức hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng các nền tảng, dịch vụ số và lớp học số cho người dân. Chương trình được tổ chức tại UBND phường Liêm Tuyền và nhà văn hóa tổ dân phố số 2, tạo điều kiện để người dân trực tiếp tiếp cận các nội dung hướng dẫn.

Tiếp đó, ngày 3/11/2026, hoạt động tương tự được tổ chức tại xã Hải Hậu. Tại hội nghị, người dân được giới thiệu những nền tảng số ứng dụng trong các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, nông nghiệp, xây dựng và thương mại điện tử; đồng thời được hướng dẫn sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, đăng ký tài khoản, nộp hồ sơ và tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID.

Ngày 4/11/2026, chương trình tiếp tục được triển khai tại xã Hải Anh, với sự phối hợp của UBND xã. Tại Nhà văn hóa thôn 17, đại diện các hộ gia đình cùng thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng được tiếp cận những kiến thức cơ bản về chuyển đổi số, lợi ích của công nghệ trong quản lý, sản xuất và đời sống. Đáng chú ý, người dân không chỉ được nghe giới thiệu mà còn được báo cáo viên hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng các nền tảng, ứng dụng số.

Mới đây nhất, ngày 6/11/2026, Trung tâm Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tiếp tục tổ chức hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng các nền tảng, dịch vụ số và lớp học số cho cộng đồng tại các thôn trên địa bàn xã Hải Quang. Chương trình tập trung vào những tiện ích thiết thực như thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, học tập trên nền tảng số và giao dịch qua sàn thương mại điện tử.

Việc liên tiếp tổ chức các hoạt động tại Liêm Tuyền, Hải Hậu, Hải Anh, Hải Quang cho thấy nỗ lực đưa kiến thức số đến gần hơn với người dân ở từng địa bàn. Thay vì chờ người dân tự tìm hiểu, các đơn vị chuyên môn chủ động phối hợp với chính quyền cơ sở đưa nội dung hướng dẫn đến cộng đồng, tạo điều kiện để nhiều đối tượng có thể tiếp cận và làm quen với công nghệ.

Trang bị kỹ năng thiết thực, lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”

Nội dung phổ cập kỹ năng số tại các địa phương được xây dựng khá toàn diện, bao quát nhiều hoạt động thiết yếu trong đời sống. Trong đó, việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng định danh điện tử là một trong những nội dung được chú trọng. Người dân được hướng dẫn từng bước đăng ký tài khoản, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VNeID. Qua đó, từng bước hình thành thói quen sử dụng các dịch vụ công trên môi trường số, góp phần tiết kiệm thời gian, công sức khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Cùng với đó, kỹ năng thanh toán không dùng tiền mặt được phổ biến thông qua việc hướng dẫn sử dụng ví điện tử, thẻ ngân hàng và các ứng dụng thanh toán. Người dân cũng được giới thiệu cách tham gia các sàn thương mại điện tử, tìm hiểu những nền tảng số có thể ứng dụng trong sản xuất, kinh doanh, đặc biệt ở các lĩnh vực nông nghiệp và thương mại. Đây là những kiến thức có ý nghĩa thiết thực, giúp người dân từng bước mở rộng khả năng tiếp cận các phương thức giao dịch hiện đại.

Một nội dung quan trọng khác là khai thác các nền tảng học tập số phục vụ nhu cầu tự học, học tập thường xuyên. Thông qua việc giới thiệu các công cụ và nguồn học liệu trên môi trường mạng, người dân có thêm điều kiện chủ động tìm kiếm kiến thức, nâng cao hiểu biết và kỹ năng sử dụng công nghệ. Đặc biệt, tại các hội nghị, báo cáo viên còn giới thiệu một số ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tìm kiếm thông tin, tạo hình ảnh và video, giúp người dân bước đầu tiếp cận những công nghệ mới đang ngày càng phổ biến.

Song song với việc trang bị kỹ năng khai thác tiện ích số, công tác bảo đảm an toàn trên môi trường mạng cũng được quan tâm. Người dân được hướng dẫn cách bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện những thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, nâng cao ý thức cảnh giác khi sử dụng Internet và các ứng dụng số. Đây là kiến thức cần thiết để mỗi người không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn có khả năng tự bảo vệ mình trước những nguy cơ phát sinh trong không gian mạng.

Để việc phổ cập đạt hiệu quả, các hội nghị đều kết hợp giữa giới thiệu kiến thức, hướng dẫn thực hành, trao đổi và giải đáp thắc mắc. Cách làm này giúp người dân trực tiếp thao tác trên các thiết bị, ứng dụng, qua đó dễ hiểu, dễ nhớ và có thể vận dụng vào thực tế. Vai trò của các Tổ công nghệ số cộng đồng cũng được phát huy thông qua việc tham gia tuyên truyền, hỗ trợ và hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ ngay tại địa bàn dân cư.

Từ phường Liêm Tuyền đến các xã Hải Hậu, Hải Anh, Hải Quang, hoạt động phổ cập kỹ năng số đang được triển khai với phương châm lấy nhu cầu của người dân làm trọng tâm. Mỗi hội nghị không chỉ cung cấp thêm kiến thức mà còn góp phần thay đổi nhận thức, khuyến khích người dân chủ động học hỏi, mạnh dạn sử dụng công nghệ trong công việc và cuộc sống.

Có thể thấy, phong trào “Bình dân học vụ số” đang được cụ thể hóa bằng những hoạt động gần gũi, thiết thực từ cơ sở. Khi người dân biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, khai thác nền tảng học tập số hay chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ mà từng bước hiện diện trong đời sống thường ngày.

Phổ cập kỹ năng số vì thế không chỉ là trang bị kiến thức công nghệ mà còn là quá trình tạo dựng thói quen, hình thành năng lực thích ứng với môi trường số cho mỗi người dân. Từ những việc làm cụ thể tại từng thôn, tổ dân phố, Ninh Bình đang từng bước mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ trong cộng đồng, góp phần xây dựng công dân số, thúc đẩy xã hội số phát triển bao trùm, để không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.

Tuệ Minh