BTĐKT - Lấy sức khỏe, tính mạng nhân dân làm mục tiêu phục vụ, ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã không ngừng đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng cấp cứu ngoại viện. Từ những yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, mô hình cấp cứu ngoại viện hiện đại, đa tầng, đa phương thức từng bước được hình thành, trở thành một cách làm hay, sáng tạo, góp phần cụ thể hóa phong trào thi đua yêu nước bằng những kết quả thiết thực.
Thi đua từ yêu cầu thực tiễn
Trong cấp cứu, “thời gian vàng” có ý nghĩa đặc biệt đối với sự sống của người bệnh. Nếu trước đây hoạt động cấp cứu ngoại viện của thành phố chủ yếu tập trung vào một đầu mối, khó đáp ứng yêu cầu tại những khu vực xa trung tâm, thì nay mạng lưới đã được tổ chức theo hướng rộng khắp, liên kết và chia sẻ nguồn lực.
Bác sĩ Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP Hồ Chí Minh, báo cáo về hệ thống cấp cứu ngoại viện tại thành phố
Trung tâm Cấp cứu 115 được xác định là đầu mối điều phối, giữ vai trò kết nối giữa người dân, lực lượng cấp cứu, các trạm vệ tinh và bệnh viện. Từ tiếp nhận cuộc gọi, hướng dẫn sơ cứu qua điện thoại đến điều phối phương tiện, lực lượng và kết nối cơ sở tiếp nhận, từng khâu được tổ chức nhằm rút ngắn thời gian đưa người bệnh đến với dịch vụ cấp cứu phù hợp.
Hiệu quả của mô hình được thể hiện rõ qua quá trình phát triển mạng lưới. Từ 3 trạm cấp cứu vệ tinh năm 2015, đến năm 2025 thành phố đã có 66 trạm; sau khi mở rộng địa giới hành chính, mạng lưới hiện có 73 trạm. Năm 2025, hệ thống tiếp nhận hơn 438.000 cuộc gọi; riêng 6 tháng đầu năm 2026 đã tiếp nhận hơn 263.000 cuộc gọi.
Đằng sau những con số là sự chuyển biến về tư duy phục vụ: Từ chờ người bệnh đến cơ sở y tế sang chủ động đưa lực lượng cấp cứu đến gần người dân; từ một lực lượng đơn lẻ sang huy động sức mạnh của cả hệ thống.
Sáng tạo trong tổ chức, linh hoạt trong phương thức
Một trong những điểm nổi bật của mô hình là tổ chức cấp cứu theo nhiều tầng, tạo thành mạng lưới hỗ trợ liên hoàn. Tầng 1 là lực lượng cấp cứu chuyên nghiệp của Trung tâm Cấp cứu 115; tầng 2 là các bệnh viện tham gia mạng lưới cấp cứu vệ tinh; tầng 3 là các cơ sở y tế tuyến cơ sở đủ điều kiện; tầng 4 là cộng đồng, với sự tham gia của Hội Chữ thập đỏ, cộng tác viên y tế và người dân được đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu.
Trung tâm Cấp cứu 115 tiếp nhận cuộc gọi
Cách làm này thể hiện rõ tinh thần xã hội hóa và huy động nguồn lực trong chăm sóc sức khỏe nhân dân. Khi một tình huống cấp cứu xảy ra, người dân không chỉ là đối tượng được phục vụ mà còn từng bước trở thành một mắt xích trong chuỗi cấp cứu.
Trung tâm Cấp cứu 115 tại Bệnh viện Trưng Vương
Từ đặc thù địa bàn, ngành Y tế thành phố còn chủ động đa dạng hóa phương thức vận chuyển. Bên cạnh cấp cứu đường bộ, cấp cứu đường thủy được triển khai tại khu vực Cần Giờ, đáp ứng yêu cầu của địa bàn sông nước; phương án cấp cứu đường hàng không phối hợp với Bệnh viện Quân y 175 cũng được nghiên cứu nhằm nâng cao khả năng tiếp cận người bệnh trong những trường hợp đặc biệt.
Không chỉ đổi mới phương tiện, thành phố còn chú trọng đổi mới phương thức điều hành. Trung tâm Cấp cứu 115 định hướng xây dựng hệ thống tiếp nhận và điều phối hiện đại, tăng cường kết nối dữ liệu, tiến tới chia sẻ thông tin giữa các lực lượng 113, 114 và 115. Việc ứng dụng công nghệ số, định vị, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng nâng cao khả năng điều phối, xác định vị trí và kết nối nhanh với cơ sở tiếp nhận.
Hiệu quả thiết thực, lợi ích lâu dài
Điểm đáng ghi nhận của mô hình là mọi đổi mới đều hướng tới một mục tiêu cụ thể: Cứu người nhanh hơn, phục vụ người dân tốt hơn và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực xã hội.
Việc mở rộng mạng lưới trạm vệ tinh giúp giảm khoảng cách tiếp cận cấp cứu; việc kết nối giữa Trung tâm Cấp cứu 115 với bệnh viện giúp quá trình tiếp nhận, điều trị được chủ động hơn; hướng dẫn sơ cứu qua điện thoại giúp người dân có thể xử trí bước đầu trong thời gian chờ lực lượng chuyên môn đến hiện trường.
Trạm vệ tinh Trung tâm Cấp cứu 115 đặt tại Bệnh viện Quân y 175 chính thức hoạt động
Đối với Nhà nước, mô hình góp phần tổ chức lại nguồn lực theo hướng liên kết, hạn chế sự phân tán, tăng hiệu quả sử dụng nhân lực và phương tiện. Đối với người dân, giá trị trực tiếp là khả năng tiếp cận cấp cứu nhanh hơn, đặc biệt tại những khu vực xa trung tâm hoặc có điều kiện địa lý đặc thù.
Năm 2024, thành phố đã phê duyệt đề án phát triển cấp cứu ngoại viện với các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Xây dựng các trung tâm cấp cứu tại khu vực cửa ngõ, hiện đại hóa hệ thống tiếp nhận và điều phối, đào tạo chuyên sâu nhân lực, phát triển cấp cứu đường thủy, đường hàng không và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.
Những kết quả đó cho thấy phong trào thi đua khi được gắn với nhiệm vụ chuyên môn và nhu cầu thực tế sẽ tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ. Thi đua không chỉ là những con số thành tích, mà được chuyển hóa thành những sáng kiến, giải pháp cụ thể, làm lợi cho Nhà nước và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.
Từ điển hình của thành phố đến khả năng nhân rộng
Thực tiễn xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện tại TP Hồ Chí Minh cũng đặt ra nhiều kinh nghiệm có giá trị đối với quá trình hoàn thiện hệ thống cấp cứu ngoại viện cả nước. Đó là yêu cầu hoàn thiện cơ chế tài chính, bảo hiểm y tế; thống nhất quy trình phân loại cấp cứu; xây dựng tiêu chuẩn phương tiện; đào tạo đội ngũ nhân viên cấp cứu và phổ cập kỹ năng sơ cấp cứu trong cộng đồng.
Ngày 10/8/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1515/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030. Đề án đặt mục tiêu 100% tỉnh, thành phố triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện; tăng cường phối hợp giữa ngành Y tế với công an, quân đội, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; đẩy mạnh đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu cho cán bộ y tế và cộng đồng.
Đặc biệt, đề án đặt mục tiêu thời gian xuất xe đối với trường hợp nguy kịch không quá 5 phút, 100% cuộc gọi cấp cứu được tiếp nhận và xử lý kịp thời. Những mục tiêu này tạo cơ sở để các địa phương tiếp tục học tập, vận dụng những mô hình hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế.
Mô hình cấp cứu ngoại viện hiện đại, đa tầng, đa phương thức của TP Hồ Chí Minh vì thế không chỉ là một thành quả chuyên môn của ngành Y tế mà còn là một điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước. Giá trị của mô hình nằm ở tinh thần chủ động đổi mới, dám nghĩ, dám làm, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo và lấy thực tiễn làm động lực sáng tạo.
Từ một cách làm xuất phát từ yêu cầu cuộc sống, mô hình đang từng bước được hoàn thiện, lan tỏa những kinh nghiệm tốt và mở ra khả năng nhân rộng. Đây chính là sức sống của phong trào thi đua: Phát hiện cái mới, biểu dương cách làm hay, nhân rộng điển hình tiên tiến, để mỗi sáng kiến thiết thực tiếp tục góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chăm lo tốt hơn sức khỏe nhân dân và xây dựng nền y tế hiện đại, nhân văn, vì dân phục vụ.
Xuân Phúc
