BTĐKT - Từ những thửa đất trồng chè, đất ở, hàng rào, công trình phụ đến những ngày công và khoản đóng góp nghĩa tình, người dân nhiều địa phương ở Thái Nguyên đang chung sức mở rộng đường giao thông nông thôn. Không chỉ tạo nên những tuyến đường rộng rãi, khang trang hơn, phong trào hiến đất làm đường còn cho thấy sức mạnh của sự đồng thuận, tinh thần vì cộng đồng và ý thức chung tay tạo dựng không gian phát triển mới ngay từ cơ sở.
Khi người dân cùng góp đất, góp công mở đường
Ở nhiều vùng nông thôn Thái Nguyên, những con đường nhỏ hẹp từng là trở ngại đối với việc đi lại, sản xuất và vận chuyển nông sản đang dần được mở rộng. Đằng sau mỗi mét đường mới không chỉ có nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà còn có sự đóng góp trực tiếp của người dân bằng đất đai, tài sản, ngày công và kinh phí.
Theo số liệu được tổng hợp từ các địa phương, thông qua cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, người dân trên địa bàn tỉnh đã hiến tổng cộng hơn 450.000 m2 đất, đóng góp 58.140 ngày công, làm mới và sửa chữa 19.272 m đường giao thông nông thôn. Những con số cho thấy quy mô rộng lớn của phong trào, đồng thời phản ánh sự tham gia thực chất của người dân trong xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ chính cuộc sống của mình.
Con đường mới, diện mạo mới: Minh chứng cho sự đồng thuận của nhân dân Vạn Phú
Tại xã Vạn Phú, phong trào mở rộng đường xóm lên 6 m đã lan tỏa tới các khu dân cư. Đến nay, tổng chiều dài các tuyến đường xóm rộng 6 m đạt trên 31,5 km. Có 1.635 hộ dân đã hiến trên 70.000 m2 đất, cùng nhiều tài sản trên đất như hàng rào, cổng, cây cối, hoa màu, lúa... Tổng giá trị công trình, tài sản trên đất người dân đã hiến ước khoảng 15 tỷ đồng.
Đây là kết quả của quá trình tuyên truyền, vận động gắn với việc xác định rõ lợi ích của người dân khi giao thông được mở rộng. Những tuyến đường rộng hơn không chỉ giúp việc đi lại thuận tiện mà còn tạo điều kiện để máy cày, máy bừa, máy gặt hoạt động dễ dàng, hỗ trợ vận chuyển nông sản và kết nối các vùng sản xuất.
Tại xóm Mây, xã Vạn Phú, hơn 2.700 m đường trục xóm đã được mở rộng và bê tông hóa. Người dân trong xóm đã hiến tổng cộng 11.200 m2 đất, gồm đất ở, đất trồng cây lâu năm và đất lâm nghiệp. Gia đình ông Vũ Văn Lực tự nguyện hiến gần 1.000 m2 đất trước đây sử dụng trồng chè. Không chỉ hiến đất, người dân còn thống nhất đóng góp 1 triệu đồng/khẩu để hỗ trợ các hộ có tài sản trên đất.
Ở xóm Chuối, xã Vạn Phú, tuyến đường vào xóm dài trên 850 m, trước đây mặt đường bê tông rộng 3 m nhưng chưa đáp ứng nhu cầu đi lại, sản xuất. Khi có chủ trương mở rộng lên 7 m, 35 hộ dân có đất ruộng bị ảnh hưởng đã đồng thuận hiến đất, với tổng diện tích trên 2.400 m2. Đáng chú ý, ông Nguyễn Quốc Bình, một đảng viên có 48 năm tuổi đảng, đã sẵn sàng hiến trên 500 m2 đất ruộng để ủng hộ kế hoạch làm đường.
Năm 2026, xã Vạn Phú dự kiến đầu tư từ 8 - 10 km đường nông thôn, đường nội đồng phục vụ sản xuất. Cùng với nguồn lực của Nhà nước, địa phương tiếp tục vận động người dân đóng góp ngày công, vật liệu, hiến đất để mở rộng những tuyến đường còn nhỏ hẹp.
Từ sự đồng thuận, tạo thêm nguồn lực phát triển
Không chỉ ở Vạn Phú, tinh thần chung sức làm đường đang được thể hiện sinh động tại nhiều khu dân cư trên địa bàn Thái Nguyên.
Tại xóm Hồng Kỳ 2, xã Phú Bình, tuyến đường dẫn vào nhà văn hóa xóm dài khoảng 200 m, trước đây chỉ rộng từ 2 đến 2,2 m. Mong muốn mở rộng tuyến đường đã được người dân ấp ủ nhiều năm. Khi công trình được triển khai, 13 hộ dân nằm trên tuyến đã có 7 hộ tự nguyện hiến trên 500 m2 đất, đồng thời phá dỡ công trình phụ để bàn giao mặt bằng.
Nhân dân xóm Hồng Kỳ 2 tích cực tham gia đóng góp ngày công để công trình mở rộng đường sớm được hoàn thành
Trong số đó, ông Dương Văn Thọ đã tự nguyện dành hơn 20 m2 mặt bằng kinh doanh để phục vụ việc mở rộng đường. Cùng với đất đai, người dân còn đóng góp ngày công, hỗ trợ xây dựng lại tường rào, công trình phụ và di dời hạ tầng. Công trình cũng nhận được sự chung tay của con em quê hương; riêng ông Lê Danh Phương ủng hộ 50 triệu đồng. Đến nay, các khoản ủng hộ cho xóm để mở rộng đoạn đường này là gần 200 triệu đồng, trong khi tổng giá trị công trình sau khi hoàn thành dự kiến khoảng 350 - 400 triệu đồng. Trong quá trình triển khai, người dân còn phối hợp di dời 6 cột điện, góp phần giảm chi phí và đẩy nhanh tiến độ.
Những đóng góp ấy cho thấy sức dân không chỉ được đo bằng diện tích đất hiến. Đó còn là tiền, ngày công, vật liệu, công sức tháo dỡ và dựng lại công trình; là sự sẵn sàng chia sẻ khó khăn để một công trình chung sớm hoàn thành.
Tinh thần đó cũng được thể hiện rõ trên tuyến đường tỉnh 269C, đoạn qua xã Phú Bình và xã Tân Khánh. Tuyến đường dài 5,8 km, được triển khai trong điều kiện dự án không bố trí riêng kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng. Hàng trăm hộ dân trong khu vực ảnh hưởng đã tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình và tài sản để mở rộng nền đường, xây dựng cống, mương thoát nước.
Riêng xóm Thượng có hơn 140 hộ tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình và tài sản. Có hộ nhường vài mét vuông, có hộ nhường hàng chục mét vuông. Nhiều gia đình chủ động lùi tường rào, bàn giao mặt bằng với mong muốn con đường sau khi hoàn thành sẽ sạch đẹp, thuận tiện hơn, góp phần phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Những câu chuyện từ Vạn Phú, Phú Bình và nhiều địa phương khác đang góp phần tạo nên một bức tranh chung về phong trào hiến đất làm đường ở Thái Nguyên. Điểm nổi bật không chỉ nằm ở hàng trăm nghìn mét vuông đất được người dân tự nguyện dành cho các công trình giao thông, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong nhận thức: Người dân ngày càng xác định rõ mình vừa là chủ thể, vừa là người trực tiếp hưởng lợi từ những công trình được xây dựng trên quê hương.
Khi một gia đình sẵn sàng lùi hàng rào, một hộ dân chấp nhận dành đất sản xuất, một người dân góp ngày công hay một người con xa quê đóng góp kinh phí, những phần đóng góp riêng lẻ đã tạo thành nguồn lực lớn cho cộng đồng. Đó chính là sức mạnh của sự đồng thuận được khơi dậy từ cơ sở.
Từ những con đường rộng mở, hàng hóa được lưu thông thuận lợi hơn, nông sản dễ dàng đến thị trường, việc đi lại, sinh hoạt của người dân được cải thiện. Quan trọng hơn, mỗi tuyến đường được mở rộng bằng sự chung sức của nhân dân còn là một minh chứng sinh động cho hiệu quả của phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới: Nhà nước đầu tư, nhân dân đồng hành, cộng đồng cùng hưởng lợi.
Phát huy kết quả đó, việc tiếp tục tuyên truyền, vận động, công khai để người dân biết, bàn và trực tiếp tham gia sẽ là yếu tố quan trọng để Thái Nguyên huy động thêm nguồn lực xã hội, hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn. Từ những phần đất được tự nguyện hiến tặng hôm nay, những con đường mới đang mở ra không gian sản xuất, kết nối các khu dân cư và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội ở mỗi địa phương.
Tùng Chi
