BTĐKT - Hưởng ứng phong trào thi đua “Đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh” do Thủ tướng Chính phủ phát động, tỉnh Thái Nguyên đang lựa chọn hướng đi mới trong xây dựng nông thôn mới (NTM) khi đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào từng lĩnh vực của đời sống nông thôn. Từ nâng cao chất lượng tiêu chí, phát triển sản xuất đến cải thiện dịch vụ công, địa phương từng bước hình thành diện mạo nông thôn hiện đại, thông minh và bền vững.
Nâng chất nông thôn mới từ nền tảng khoa học, công nghệ
Đến hết năm 2025, Thái Nguyên cơ bản hoàn thành các mục tiêu Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021 - 2025. Toàn tỉnh có 144 xã đạt chuẩn NTM, 54 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 12 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.
Nông dân Thái Nguyên chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số trong sản xuất, quảng bá sản phẩm chè, hướng tới xây dựng NTM thông minh
Điểm nổi bật của Thái Nguyên không chỉ nằm ở số lượng địa phương đạt chuẩn mà ở cách tiếp cận phát triển theo chiều sâu. Thay vì dừng lại ở hoàn thành tiêu chí, tỉnh tập trung nâng chất lượng thực tế, bảo đảm người dân được hưởng lợi rõ ràng từ chương trình.
Để thực hiện mục tiêu đó, tỉnh đổi mới cơ chế quản lý khoa học và công nghệ theo hướng lấy hiệu quả làm thước đo, tăng cường đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu gắn với yêu cầu thực tiễn. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng nghiên cứu dàn trải, đồng thời đưa các kết quả khoa học đi thẳng vào phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống nông thôn.
Năm 2025, toàn tỉnh quản lý trên 130 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tỷ lệ ứng dụng sau nghiệm thu đạt trên 60%. Nhiều kết quả nghiên cứu đã hỗ trợ giải quyết các vấn đề về giống cây trồng, quy trình canh tác, xử lý môi trường và phòng, chống dịch bệnh.
Cùng với đó, các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn từng bước được nhân rộng, phù hợp xu thế phát triển xanh. Mối liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân ngày càng chặt chẽ, tạo động lực để khoa học, công nghệ trở thành yếu tố dẫn dắt quá trình xây dựng nông thôn mới.
Tiềm lực nghiên cứu của tỉnh cũng tiếp tục được củng cố, đội ngũ cán bộ khoa học ngày càng phát triển, nhiều công trình đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để Thái Nguyên nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo nội sinh, tạo sức bật cho giai đoạn phát triển mới.
Đẩy nhanh chuyển đổi số, hình thành nông thôn thông minh
Nếu khoa học, công nghệ là nền móng, thì chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo chính là lực đẩy trực tiếp đối với kinh tế nông thôn Thái Nguyên. Trong năm 2025, tỉnh triển khai 71 mô hình đổi mới sáng tạo; nhiều mô hình ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm đã nâng giá trị từ 10 đến 30% so với phương thức truyền thống.
Tại khu vực nông thôn, hệ sinh thái khởi nghiệp từng bước hình thành với hơn 50 dự án, ý tưởng mỗi năm, tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu và du lịch trải nghiệm. Các mô hình này không chỉ nâng giá trị sản phẩm mà còn tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
Chuyển đổi số được tỉnh xác định là một trụ cột quan trọng trong xây dựng NTM. Hiện nay, 100% xã, phường đã triển khai các hệ thống quản lý, điều hành điện tử; văn bản hành chính được xử lý trên môi trường số. Các tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số và nâng cao kỹ năng số cơ bản.
Không dừng ở quản lý hành chính, công nghệ số đang hiện diện ngày càng rõ trong đời sống nông thôn. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, y tế số, giáo dục số; đồng thời nhiều sản phẩm nông nghiệp được gắn mã truy xuất nguồn gốc, giúp tăng niềm tin của thị trường.
Hạ tầng bưu chính, viễn thông được đầu tư mạnh mẽ, vùng phủ sóng rộng khắp; mạng 5G mở rộng nhanh, tạo điều kiện để kinh tế số lan tỏa đến từng thôn, xóm. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng nông thôn số, nông dân số và mở rộng thị trường tiêu thụ trên nền tảng số.
Song song với đó, việc phát triển tài sản trí tuệ cho các sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương cũng được chú trọng. Những sản phẩm như chè Tân Cương cùng nhiều sản phẩm chủ lực khác được gắn thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng, qua đó nâng cao giá trị, mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu.
Với định hướng lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng khu vực nông thôn hiện đại, xanh, giàu bản sắc và phát triển bền vững.
Bảo Linh
